Cartoon tekenen: van eenvoudige vormen tot een eigen figuur

Een cartoon tekenen doe je door een figuur op te bouwen uit eenvoudige vormen en daarna kenmerken, gezichtsuitdrukking en houding te overdrijven. Begin bijvoorbeeld met een rond hoofd en een ovaal lichaam, voeg een duidelijk gezicht toe en werk je schets af met heldere lijnen.
Je hoeft niet realistisch te tekenen. Juist door details weg te laten en één eigenschap groter te maken, krijgt je cartoon karakter.
Wat heb je nodig om een cartoon te tekenen?
Met een potlood, gum en papier kun je meteen beginnen. Een gewone pen of zwarte fineliner is handig om je definitieve lijnen over te trekken. Voor kleur kun je potloden, stiften of verf gebruiken, maar een zwart-witte cartoon werkt ook prima.
Werk je liever digitaal? Gebruik dan een gratis tekenprogramma of tekenapp met een potlood- en gumfunctie. Een tekentablet kan prettig zijn, maar is niet nodig: ook met een muis of op een touchscreen kun je eenvoudige cartoons maken.
Cartoon tekenen in eenvoudige stappen
Voor dit voorbeeld maak je een vrolijk personage dat zwaait. Schets eerst licht, zodat je de vormen gemakkelijk kunt aanpassen.
- Begin met het hoofd. Teken een grote cirkel. Maak de onderkant iets platter als je een bredere kin wilt.
- Voeg het lichaam toe. Teken onder het hoofd een klein ovaal. Laat de vormen elkaar een beetje overlappen, zodat het hoofd goed op het lichaam lijkt te staan.
- Zet de armen en benen neer. Gebruik eerst eenvoudige lijnen. Laat één arm omhoog wijzen om je figuur te laten zwaaien.
- Maak handen en voeten. Teken simpele vormen aan de uiteinden van de lijnen. Een hand kan bijvoorbeeld bestaan uit een ronde handpalm en een paar korte vingers.
- Teken het gezicht. Plaats twee ogen, een kleine neus en een brede glimlach. Zet de ogen dicht bij elkaar voor een andere uitstraling dan wanneer je ze verder uit elkaar plaatst.
- Werk de omtrek uit. Maak van de losse vormen één figuur. Gum lijnen weg die door het lichaam of hoofd heen lopen.
- Voeg details toe. Geef je personage bijvoorbeeld een pluk haar, een hoed of een gestreept shirt. Kies een paar details die bij het karakter passen.
- Trek de lijnen over en kleur in. Gebruik eventueel een fineliner. Laat de inkt drogen voordat je de potloodlijnen uitgumt.
Is je eerste schets niet helemaal wat je bedoelde? Pas eerst de grote vormen aan. Een groter hoofd of een korter lichaam verandert de uitstraling vaak sterker dan extra details.
Geef je cartoon een herkenbare uitstraling
Een cartoon wordt interessant wanneer de vormen iets over het personage vertellen. Een rond hoofd en zachte lijnen kunnen vriendelijk overkomen. Een hoekig hoofd en scherpe wenkbrauwen kunnen een figuur juist streng laten lijken. Dat zijn geen vaste regels: probeer vooral wat bij jouw idee past.
Kies één opvallend kenmerk, zoals een lange neus, grote oren of een brede glimlach. Maak dat kenmerk groter dan in werkelijkheid, maar houd de rest van het gezicht eenvoudig. Als alles even opvallend is, weet de kijker minder goed waar hij naar moet kijken.
De verhouding tussen hoofd en lichaam helpt ook. Een groot hoofd laat ruimte voor een duidelijk gezicht. Een kleiner hoofd met een groter lichaam kan de houding juist meer aandacht geven. Teken dezelfde figuur op beide manieren en kijk welk ontwerp je het sterkst vindt.
Zo teken je gezichtsuitdrukking en beweging
Bij een cartoongezicht maken vooral de ogen, wenkbrauwen en mond het verschil. Oefen door hetzelfde hoofd meerdere keren te tekenen en alleen de uitdrukking te veranderen.
- Vrolijk: teken een brede mond en laat de wenkbrauwen ontspannen staan.
- Verbaasd: maak de ogen rond, zet de wenkbrauwen omhoog en teken een open mond.
- Boos: laat de wenkbrauwen schuin naar binnen wijzen en maak de mond recht of gebogen naar beneden.
- Verdrietig: laat de binnenkant van de wenkbrauwen omhoog lopen en teken de mondhoeken naar beneden.
Ook de lichaamshouding vertelt wat je figuur doet. Een zwaaiende arm boven het hoofd is duidelijker dan een arm die vlak langs het lichaam hangt. Teken de beweging eerst met een paar simpele lijnen en voeg daarna pas de armen, benen en kleding toe.
Maak de houding niet te ingewikkeld als je net begint. Een figuur met beide voeten zichtbaar en één arm omhoog is makkelijker te lezen dan een figuur waarbij armen en benen elkaar overlappen.
Van schets naar een duidelijke cartoon
Gebruik lichte potloodlijnen voor je eerste opzet en donkere lijnen voor de uiteindelijke omtrek. Zo kun je vormen verschuiven voordat je de tekening vastlegt. Teken je digitaal, dan kun je de schets en de definitieve lijnen op aparte lagen zetten. Een laag is een apart vlak waarop je kunt tekenen zonder de andere laag te veranderen.
Laat kleine details weg als ze de tekening druk maken. Vingers, haren en kledingplooien hoeven niet allemaal zichtbaar te zijn om de figuur herkenbaar te maken. Een duidelijke houding en een goed leesbaar gezicht dragen vaak meer bij.
Bij het inkleuren helpt het om met een paar kleuren te beginnen. Geef het gezicht, de kleding en een opvallend detail elk een eigen kleur. Kijk daarna of de ogen en mond nog goed zichtbaar zijn. Zwart-wit kan juist handig zijn wanneer je de aandacht op de uitdrukking wilt houden.
Veelgestelde vragen over cartoon tekenen
Wat is het verschil tussen een cartoon en een realistische tekening?
Een realistische tekening probeert vormen en verhoudingen zo natuurgetrouw mogelijk weer te geven. Een cartoon vereenvoudigt of overdrijft die vormen bewust. Daardoor kun je een emotie, eigenschap of grap extra duidelijk maken.
Hoe maak je gratis een cartoon?
Je kunt een cartoon met potlood en papier tekenen of een gratis tekenapp gebruiken. Begin met een schets van hoofd en lichaam, voeg een gezicht toe en trek de lijnen over. Voor een digitale tekening zijn de basisfuncties om te tekenen, gummen en kleuren meestal genoeg.
Waar kun je een cartoon laten maken?
Je kunt een illustrator of cartoonist rechtstreeks benaderen voor een tekening. Leg uit waarvoor je de cartoon wilt gebruiken en welke stijl je zoekt. Spreek ook af of je de afbeelding alleen privé gebruikt of bijvoorbeeld op een website wilt plaatsen.
Moet een cartoon grappig zijn?
Nee. Een cartoon kan een grap vertellen, maar kan ook een personage, gevoel of situatie laten zien. Een overdreven uitdrukking en eenvoudige vormen kunnen ook zonder grap goed werken.
Pak een vel papier en maak eerst een paar kleine hoofdjes met verschillende uitdrukkingen. Kies daarna het gezicht dat je het duidelijkst vindt en bouw daar je eigen cartoonfiguur omheen.



