DIY

Landschap schilderen: van eerste schets tot diepte en detail

Een landschap schilderen begint met het verdelen van je beeld in grote vlakken: de lucht, de achtergrond en de voorgrond. Zet eerst de belangrijkste kleuren en licht-donkerverhoudingen neer. Voeg daarna pas details toe. Zo krijgt je schilderij samenhang en voorkom je dat het landschap vlak oogt.

Je kunt een landschap schilderen naar een foto of naar wat je buiten ziet. Acrylverf is een praktische keuze als je begint: de verf droogt snel en je kunt gemakkelijk over een droge laag heen schilderen.

Wat heb je nodig om een landschap te schilderen?

Voor een eenvoudig landschap heb je geen grote verzameling materialen nodig. Met een paar kleuren kun je al veel verschillende tinten mengen.

  • Verf: begin bijvoorbeeld met blauw, geel, rood, wit en eventueel een aardkleur zoals gebrande omber.
  • Ondergrond: gebruik een schildersdoek of een paneel dat geschikt is voor acrylverf.
  • Kwasten: een brede platte kwast is handig voor grote vlakken. Met een kleinere kwast breng je details aan.
  • Overig: neem een palet of bord om verf te mengen, een pot water, een doekje en een potlood voor de eerste lijnen.

Acrylverf droogt snel op je palet en op het doek. Dat is prettig als je in lagen wilt werken, maar maakt het lastiger om kleuren lang in elkaar te laten overlopen. Meng daarom alvast voldoende verf voor een groot vlak, zoals een heuvel of een veld.

Maak eerst een eenvoudige compositie

Bekijk je voorbeeld en zoek de grootste vormen. Zie je bijvoorbeeld een lichte lucht, een donkere heuvel en een groen veld? Dat zijn de vlakken waarmee je begint. Kleine takken, grassprietjes en andere details kun je voorlopig negeren.

Bepaal waar de horizon komt. Een lage horizon geeft meer ruimte aan de lucht. Een hoge horizon legt juist de nadruk op het land. Zet de horizon licht met potlood op je doek en schets daarna de lijnen van de grootste vormen.

Kies ook een plek waar je de aandacht naartoe wilt trekken, bijvoorbeeld een pad dat tussen de heuvels verdwijnt. Laat andere delen rustiger. Als overal evenveel details staan, wordt het moeilijker om te zien wat het belangrijkste deel van je landschap is.

Een landschap schilderen met acrylverf in stappen

Met dit stappenplan maak je een landschap van groot naar klein. Als voorbeeld gebruiken we een veld met heuvels op de achtergrond.

  • 1. Schets de grote vormen. Teken de horizon, de heuvels en de grens van het veld met lichte lijnen. Laat kleine details weg.
  • 2. Schilder de grote kleurvlakken. Vul de lucht, de heuvels en het veld in met een brede kwast. De kleuren hoeven nog niet precies goed te zijn.
  • 3. Werk van achter naar voren. Schilder eerst de heuvels in de verte en daarna het veld dat ervoor ligt. Laat een laag drogen voordat je er scherpe vormen overheen zet.
  • 4. Breng licht en schaduw aan. Maak delen die naar het licht gericht zijn lichter en geef schaduwplekken een donkerdere kleur. Houd de richting van het licht gelijk in het hele beeld.
  • 5. Voeg enkele details toe. Maak bijvoorbeeld de rand van een pad duidelijker of zet een paar donkere vormen in de voorgrond. Gebruik de kleine kwast waar een vorm echt aandacht verdient.
  • 6. Bekijk het geheel van een afstand. Controleer of de grote vormen nog duidelijk zijn en of je oog naar de belangrijkste plek gaat. Pas zo nodig een kleur of contrast aan.

Je hoeft niet precies te schilderen wat je op de foto ziet. Een extra struik weglaten of een pad iets duidelijker maken kan het beeld rustiger maken.

Zo geef je een geschilderd landschap diepte

Diepte ontstaat wanneer de kijker ziet wat dichtbij en wat ver weg is. Daarvoor kun je verschillende aanwijzingen combineren:

  • Overlapping: laat een vorm op de voorgrond een deel van een vorm erachter bedekken. Een heuvel die deels achter een andere heuvel verdwijnt, lijkt verder weg.
  • Formaat: vergelijkbare vormen lijken meestal kleiner als ze verder weg staan. Maak een rij bomen daarom geleidelijk kleiner richting de horizon.
  • Kleur: kleuren in de verte zijn vaak grijzer of blauwer dan dichtbij. Meng voor verre heuvels bijvoorbeeld een beetje blauw of grijs door het groen.
  • Contrast: gebruik op de voorgrond duidelijker verschil tussen licht en donker. Houd de verschillen in de verte vaak wat zachter.
  • Detail: schilder vormen dichtbij scherper en laat verre vormen eenvoudiger. Je hoeft niet op elke heuvel losse bomen te zetten.

Deze aanwijzingen zijn hulpmiddelen, geen vaste regels. Een donkere berg tegen een lichte lucht kan ook in de verte een sterk contrast hebben. Kijk daarom steeds naar het landschap dat je schildert.

Kleuren en licht in je landschap

Groen uit een verftube kan overal hetzelfde lijken. Meng daarom verschillende groentinten. Voeg voor een warmer groen wat geel toe en gebruik een beetje blauw voor een koelere tint. Met een beetje rood of een aardkleur maak je fel groen minder opvallend.

Let niet alleen op de kleur, maar ook op hoe licht of donker een vlak is. Een lichtgroen veld naast een donkere heuvel laat de vormen duidelijker uitkomen. Knijp je ogen een beetje samen om beter te zien welke vlakken licht en donker zijn; kleine details vallen dan minder op.

Wit maakt een kleur lichter, maar kan haar ook koeler of doffer laten lijken. Voor een zonnig stuk veld kun je daarom eerst proberen om wat geel door je groen te mengen. Gebruik wit als je de kleur verder wilt oplichten.

Veelgemaakte fouten bij landschap schilderen

Te vroeg met details beginnen. Een zorgvuldig geschilderd boompje helpt weinig als de heuvel eromheen nog niet klopt. Zet eerst de grote vlakken en hun licht-donkerverhouding neer.

Alles even fel of scherp maken. Daardoor kan de achtergrond even dichtbij lijken als de voorgrond. Maak de verte eenvoudiger en gebruik de scherpste details op de plek die aandacht verdient.

Te veel blijven mengen op het doek. Als je natte kleuren lang door elkaar blijft bewegen, kunnen ze een troebele kleur krijgen. Laat het vlak drogen en zet er daarna een nieuwe kleur overheen.

Elk detail van de foto overnemen. Een foto bevat vaak meer informatie dan je nodig hebt. Laat elementen weg als ze niets toevoegen aan de vormen, diepte of sfeer van je schilderij.

Veelgestelde vragen over landschap schilderen

Hoe maak je een landschap makkelijk voor beginners?
Kies een voorbeeld met weinig grote vormen, zoals een lucht, een heuvel en een veld. Gebruik een beperkt aantal kleuren en werk eerst met een brede kwast. Voeg pas kleine vormen toe als het landschap van een afstand al herkenbaar is.

Moet je bij een landschap altijd van achter naar voren schilderen?
Nee, maar bij acrylverf is het vaak handig. Je kunt dan vormen op de voorgrond over de droge achtergrond heen schilderen. Je mag later altijd teruggaan om een heuvel of een ander vlak aan te passen.

Hoe voorkom je dat een landschap plat lijkt?
Laat vormen elkaar overlappen en geef de voorgrond meestal meer contrast en detail dan de verte. Kijk ook of een pad of een rij vormen geleidelijk kleiner wordt richting de horizon.

Kun je een landschap schilderen zonder voorbeeld?
Ja. Begin met een eenvoudige indeling en kies waar het licht vandaan komt. Een foto of een landschap buiten kan wel helpen als je wilt zien hoe vormen, kleuren en afstanden samenhangen.

Leg je kwast af en toe neer en bekijk je werk van een paar stappen afstand. Zijn de grote vlakken duidelijk en loopt je blik vanzelf het landschap in? Dan heb je een goede basis om te bepalen waar nog een detail nodig is.

Gerelateerde artikelen

Back to top button